INCLUSIE OP HET WERK
Niet iedereen denkt, voelt en werkt hetzelfde.
Ontdek wat er gebeurt als de werkplek wél meebeweegt.
ÉÉN TEAM. 100 MENSEN.
Alle ruimte om mee te doen.
Een denkmodel, geen meting. Kleuren en verdeling zijn illustratief. Mensen kunnen meerdere kenmerken hebben; een kleur bepaalt niet wat iemand nodig heeft.
DE KOM IS DE OMGEVING
Een bal buiten de kom staat voor minder ruimte om mee te doen. Niet voor een medewerker die letterlijk vertrekt. De drempel zit in de aansluiting tussen mens en omgeving.
Een rustige plek, heldere prioriteiten of een andere manier van overleggen kan die aansluiting verbeteren. Bespreek wat iemand nodig heeft en probeer het samen uit.
GEBASEERD OP ONDERZOEK
De richting komt uit de literatuur.
De aantallen komen uit het denkmodel.
Een review van 20 studies beschrijft onder meer aanpassingen aan geluid en licht. Er zijn aanwijzingen voor gunstige werk- en welzijnsuitkomsten, maar de studies laten geen betrouwbaar algemeen effectcijfer toe.
Weber e.a., 2024 Systematische review · beperkt effectbewijsInterviews met werkende volwassenen met ADHD laten zien hoe gebrekkige structuur, stress en weinig steun het werk bemoeilijken. Deelnemers noemen houvast en begrip als belangrijke behoeften.
Onderzoek naar ADHD en werk, 2022 Kwalitatief onderzoek · ervaringenEen gerandomiseerde studie bij 49 autistische jongeren vond betere werkuitkomsten na een intensief programma met werkervaring en begeleiding. Dat ondersteunt het hele programma; het bewijst geen los effect van één maatregel voor ieder team.
Wehman e.a., 2017 Gerandomiseerde studie · specifieke doelgroepEr zijn altijd 100 ballen. Zonder drempels staan ze alle 100 in de kom. Elke drempel voegt een zelfgekozen, illustratieve belasting toe: prikkels 18, onduidelijkheid 16, starre werkafspraken 14 en sociale druk 12. De gekoppelde aanpassing vermindert die belasting in dit model met 75%. De som wordt afgerond naar een heel aantal ballen buiten de kom.
Deze gewichten, de 75% en de kleurverdeling zijn ontwerpkeuzes en komen niet uit onderzoeksresultaten. Er is geen gevalideerde inclusiescore, personeelsvoorspelling of productiviteitsberekening. De beweging naar buiten of binnen wordt aangestuurd door het scenario; zwaartekracht, botsingen en het stuiteren worden fysiek gesimuleerd. Aanpassingen lossen niet automatisch alle drempels op. Een aanpassing zonder bijbehorende drempel verandert het aantal niet.
Alle kleuren kunnen naar buiten bewegen. Ballen krijgen geen diagnosegebonden gevoeligheid. Werkelijke behoeften verschillen per persoon en kunnen overlappen. De onderzoeksliteratuur gaat vaak over autisme; conclusies zijn niet vanzelf overdraagbaar op ADHD, dyslexie of andere groepen.
Werkervaringen van autistische mensen (2024) bundelt 32 studies over werkervaringen. Terugkerende thema’s zijn communicatie, relaties, prikkels en de kennis en opvattingen van collega’s. Dit onderbouwt de keuze van drempels, geen causale effectgrootte.
Lindsay e.a. (2019) beschrijven in hun review aanpassingen zoals flexibele werktijden, een rustige plek en ondersteuning bij communicatie. Het delen van een diagnose kan helpen bij het verkrijgen van steun, maar brengt ook afwegingen mee. Begin een gesprek over werkbehoeften; laat iemand zelf beslissen wat die wil delen.
Lauder e.a. (2022) bundelen 143 interventiestudies bij volwassenen met ADHD. Geen daarvan onderzocht de effectiviteit van specifiek op de werkplek gerichte interventies. De aanpassingen hier zijn daarom praktische, onderzoek-geïnformeerde opties om samen te evalueren, geen bewezen garantie.
Onderzoek geraadpleegd op 10 oktober 2026. De illustratie vertaalt thema’s uit onderzoek naar een gesprek over de werkplek.